Màn Hình Máy Tính Chơi Dota2

Tính Toán Màn Hình Máy Tính Chơi Dota 2 Hoàn Hảo

Hướng Dẫn Chọn Màn Hình Máy Tính Chơi Dota 2 Hoàn Hảo Năm 2024

Dota 2 là một trong những tựa game MOBA cạnh tranh nhất thế giới, đòi hỏi người chơi không chỉ kỹ năng cá nhân mà còn cần trang bị phần cứng phù hợp để tối ưu hóa trải nghiệm. Màn hình máy tính đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao hiệu suất thi đấu, từ việc hiển thị rõ nét các chi tiết nhỏ trên bản đồ đến giảm thiểu độ trễ đầu vào. Bài viết này sẽ cung cấp cho bạn cái nhìn toàn diện về cách lựa chọn màn hình chơi Dota 2 phù hợp với nhu cầu và ngân sách của mình.

1. Các Yếu Tố Quan Trọng Khi Chọn Màn Hình Chơi Dota 2

1.1 Tần Số Quét (Refresh Rate)

Tần số quét đo bằng Hz (Hertz) cho biết màn hình có thể làm mới hình ảnh bao nhiêu lần trong một giây. Đối với Dota 2 – một game đòi hỏi phản xạ nhanh nhạy, tần số quét cao sẽ mang lại lợi thế cạnh tranh đáng kể:

  • 60Hz: Tối thiểu cho gameplay cơ bản, phù hợp với người chơi thông thường hoặc ngân sách eo hẹp.
  • 144Hz: Tiêu chuẩn vàng cho game thủ Dota 2, mang lại độ mượt mà vượt trội so với 60Hz.
  • 240Hz: Dành cho game thủ chuyên nghiệp hoặc bán chuyên, giảm thiểu độ trễ đầu vào.
  • 360Hz: Đỉnh cao của công nghệ, chỉ cần thiết cho những game thủ đẳng cấp thế giới với ngân sách không giới hạn.

💡 Lời khuyên chuyên gia: Nếu card đồ họa của bạn có thể đẩy được trên 144 FPS ổn định trong Dota 2 (với cài đặt đồ họa phù hợp), thì màn hình 144Hz trở lên sẽ mang lại lợi thế thực sự. Theo nghiên cứu từ NVIDIA, game thủ sử dụng màn hình 240Hz có thời gian phản ứng nhanh hơn 10-15% so với 60Hz.

1.2 Thời Gian Phản Hồi (Response Time)

Thời gian phản hồi đo bằng miligiây (ms) cho biết màn hình mất bao lâu để chuyển đổi giữa các sắc thái xám. Thời gian phản hồi thấp hơn意味着 giảm thiểu hiện tượng “ghosting” (bóng mờ) trong các cảnh chuyển động nhanh:

  • 1ms (GTG): Lý tưởng cho game thủ chuyên nghiệp, đặc biệt là trên panel TN.
  • 2-4ms: Chấp nhận được cho hầu hết game thủ, thường thấy trên panel IPS chất lượng cao.
  • 5ms trở lên: Có thể gây ra hiện tượng ghosting rõ rệt trong các pha combat dồn dập.

1.3 Loại Panel

Mỗi loại panel có ưu nhược điểm riêng phù hợp với nhu cầu khác nhau:

Loại Panel Ưu Điểm Nhược Điểm Phù Hợp Với
TN
  • Thời gian phản hồi nhanh nhất (1ms)
  • Tần số quét cao (lên đến 360Hz)
  • Giá thành rẻ
  • Góc nhìn kém
  • Màu sắc không chính xác
  • Độ tương phản thấp
Game thủ chuyên nghiệp, người chơi cạnh tranh
IPS
  • Màu sắc chính xác
  • Góc nhìn rộng
  • Chất lượng hình ảnh tốt
  • Thời gian phản hồi chậm hơn (2-4ms)
  • Giá thành cao hơn TN
  • Có thể bị “IPS glow”
Game thủ vừa chơi vừa stream, người dùng đa nhiệm
VA
  • Độ tương phản cao
  • Màu đen sâu
  • Giá thành hợp lý
  • Thời gian phản hồi chậm (4-6ms)
  • Bị “ghosting” nghiêm trọng
  • Góc nhìn kém hơn IPS
Game thủ chơi game đơn, ít cạnh tranh
OLED
  • Màu sắc tuyệt vời
  • Độ tương phản vô hạn
  • Thời gian phản hồi gần như tức thời
  • Giá thành rất cao
  • Nguy cơ burn-in
  • Độ sáng không đồng đều
Game thủ không giới hạn ngân sách

1.4 Độ Phân Giải

Độ phân giải ảnh hưởng trực tiếp đến độ sắc nét của hình ảnh và yêu cầu phần cứng:

  • Full HD (1920×1080): Tiêu chuẩn cho Dota 2, cân bằng giữa hiệu suất và chất lượng hình ảnh. Phù hợp với hầu hết card đồ họa từ tầm trung trở lên.
  • QHD (2560×1440): Mang lại độ chi tiết tốt hơn nhưng đòi hỏi card đồ họa mạnh mẽ hơn (RTX 3060 Ti trở lên để chạy mượt 144Hz).
  • 4K (3840×2160): Quá thừa thãi cho Dota 2, chỉ phù hợp nếu bạn cũng chơi các game AAA hoặc làm việc đồ họa.

⚠️ Cảnh báo: Theo nghiên cứu từ Đại học Purdue, độ phân giải cao hơn không nhất thiết cải thiện hiệu suất chơi game trong các tựa game cạnh tranh như Dota 2. Thậm chí, độ phân giải quá cao có thể gây mỏi mắt do phải tập trung vào các chi tiết nhỏ hơn.

2. Các Tính Năng Bổ Sung Đáng Giá

2.1 Công Nghệ Đồng Bộ Hóa

Các công nghệ như G-Sync (NVIDIA) và FreeSync (AMD) giúp đồng bộ hóa tần số làm mới của màn hình với khung hình do card đồ họa render, loại bỏ hiện tượng xé hình (screen tearing) và giảm giật lag:

  • G-Sync: Hoạt động tốt nhất với card đồ họa NVIDIA, có các biến thể G-Sync Compatible (rẻ hơn) và G-Sync Ultimate (chất lượng cao).
  • FreeSync: Tiêu chuẩn mở, hoạt động với cả card AMD và NVIDIA (từ series 10 trở lên), giá thành rẻ hơn G-Sync.
  • FreeSync Premium Pro: Hỗ trợ HDR và phạm vi tần số quét rộng hơn.

2.2 Công Nghệ HDR

HDR (High Dynamic Range) mang lại dải màu rộng hơn và độ tương phản tốt hơn, nhưng đối với Dota 2 – một game không tập trung vào đồ họa, lợi ích là không đáng kể. HDR chỉ thực sự hữu ích nếu bạn cũng chơi các game AAA hoặc xem phim chất lượng cao.

2.3 Màn Hình Cong (Curved)

Màn hình cong có thể mang lại trải nghiệm xem bao phủ hơn, nhưng đối với Dota 2 – một game đòi hỏi góc nhìn rộng trên toàn bộ bản đồ, màn hình cong có thể gây méo hình ở các góc. Chỉ nên cân nhắc nếu bạn chơi ở khoảng cách gần (dưới 80cm) và thích cảm giác bao phủ.

2.4 Các Tính Năng Khác

  • Chế độ game: Tối ưu hóa cài đặt màu sắc và độ tương phản cho gameplay.
  • Đèn nền RGB: Tính năng thẩm mỹ, không ảnh hưởng đến hiệu suất.
  • Cổng kết nối: Đảm bảo có đủ cổng DisplayPort 1.4 (cho 144Hz+) và HDMI 2.0/2.1.
  • Chân đế điều chỉnh: Cho phép điều chỉnh độ cao, góc nghiêng và xoay ngang/dọc.

3. So Sánh Các Màn Hình Phổ Biến Cho Dota 2

Mô Hình Kích Thước Độ Phân Giải Tần Số Quét Thời Gian Phản Hồi Loại Panel Công Nghệ Đồng Bộ Giá Tham Khảo (triệu VNĐ) Đánh Giá Chung
ASUS TUF Gaming VG249Q 23.8″ 1920×1080 144Hz 1ms (MPRT) IPS FreeSync 6.5 – 7.5 Tối ưu cho ngân sách eo hẹp, chất lượng IPS tốt
BenQ ZOWIE XL2546K 24.5″ 1920×1080 240Hz 1ms TN DyAc+ (giảm ghosting) 12 – 14 Lựa chọn hàng đầu của game thủ chuyên nghiệp
Alienware AW2521H 24.5″ 1920×1080 360Hz 1ms IPS G-Sync 18 – 20 Đỉnh cao về tần số quét, phù hợp với top game thủ
LG 27GP850-B 27″ 2560×1440 165Hz 1ms (GTG) Nano IPS G-Sync Compatible 13 – 15 Cân bằng tốt giữa chất lượng hình ảnh và hiệu suất
Samsung Odyssey G7 27″ 2560×1440 240Hz 1ms VA (cong 1000R) FreeSync Premium Pro 16 – 18 Thiết kế cong độc đáo, màu sắc tuyệt vời nhưng có ghosting

4. Cấu Hình Máy Tính Phù Hợp Với Từng Loại Màn Hình

Để tận dụng hết khả năng của màn hình, bạn cần đảm bảo card đồ họa của mình đủ mạnh để đẩy số khung hình tương ứng:

Độ Phân Giải Tần Số Quét Mục Tiêu Card Đồ Họa Tối Thiểu Card Đồ Họa Khuyến Nghị CPU Khuyến Nghị
1920×1080 144Hz GTX 1660 Super RTX 3060 / RX 6700 XT Ryzen 5 5600 / i5-12400F
1920×1080 240Hz RTX 2070 Super RTX 3070 / RX 6800 Ryzen 7 5800X / i7-12700K
1920×1080 360Hz RTX 3080 RTX 4080 / RX 7900 XTX Ryzen 9 7900X / i9-13900K
2560×1440 144Hz RTX 3060 Ti RTX 3070 Ti / RX 6800 XT Ryzen 7 5800X3D / i7-13700K
2560×1440 240Hz RTX 3080 RTX 4080 / RX 7900 XTX Ryzen 9 7950X / i9-13900KS

5. Cài Đặt Tối Ưu Cho Dota 2 Trên Màn Hình Mới

Sau khi đã chọn được màn hình phù hợp, bạn cần tối ưu cài đặt cả trong game và Windows để đạt hiệu suất tốt nhất:

5.1 Cài Đặt Trong Game

  1. Độ phân giải: Chọn độ phân giải native của màn hình (không nên chọn độ phân giải thấp hơn để tăng FPS vì sẽ gây nhòe).
  2. Chế độ màn hình: Luôn chọn Fullscreen (toàn màn hình) thay vì windowed hoặc borderless.
  3. Cài đặt đồ họa:
    • Shadow Quality: Low
    • Anti-Aliasing: None
    • Texture Quality: Medium
    • Shader Quality: Low
    • Effect Quality: Low
    • Fog: Disabled
    • Water Quality: Low
    • Ambient Occlusion: Disabled
  4. Cài đặt nâng cao:
    • Enable VSync: Off (tắt để giảm độ trễ)
    • Enable Multi-Sampling: Off
    • Enable FXAA: Off
    • Wait for Vertical Sync: Disabled
    • Triple Buffered: Disabled

5.2 Cài Đặt Windows

  1. Tần số quét:
    • Nhấn chuột phải trên desktop → Display settings → Advanced display settings.
    • Chọn tần số quét cao nhất mà màn hình hỗ trợ (ví dụ: 144Hz, 240Hz).
  2. Chế độ hiệu suất:
    • Mở Control Panel → Power Options → chọn High performance.
    • Đối với laptop, cắm sạc khi chơi game để đạt hiệu suất tối đa.
  3. Tắt Game Bar và DVR:
    • Settings → Gaming → tắt Game BarGame DVR.
  4. Tối ưu hóa cho NVIDIA/AMD:
    • Đối với NVIDIA: Mở NVIDIA Control Panel → Manage 3D settings → chọn “Dota 2” → thiết lập:
      • Preferred refresh rate: Highest available
      • Low Latency Mode: Ultra
      • Power management mode: Prefer maximum performance
      • Texture filtering – Quality: High performance
    • Đối với AMD: Mở AMD Radeon Software → Gaming → chọn “Dota 2” → thiết lập:
      • Radeon Anti-Lag: Enabled
      • Radeon Boost: Disabled (có thể gây giật)
      • Wait for Vertical Refresh: Always Off

5.3 Cài Đặt Màn Hình (OSD)

  1. Chế độ game: Bật chế độ game hoặc FPS nếu màn hình có.
  2. Overdrive/Response Time: Đặt ở mức Normal hoặc Fast (tránh mức tối đa vì có thể gây overshoot).
  3. Độ sáng: Điều chỉnh sao cho thoải mái với mắt, thường khoảng 200-250 nits.
  4. Độ tương phản: 70-80% là phù hợp cho hầu hết panel.
  5. Cân bằng màu: Chọn chế độ Warm (6500K) để giảm mỏi mắt khi chơi lâu.

6. Các Sai Lầm Thường Gặp Khi Chọn Màn Hình Chơi Dota 2

  1. Quá tập trung vào độ phân giải: Nhiều người chọn màn hình 4K cho Dota 2 mà không biết rằng game này không đòi hỏi độ phân giải cao. Thậm chí, độ phân giải càng cao, FPS càng thấp, ảnh hưởng đến trải nghiệm chơi game.
  2. Bỏ qua thời gian phản hồi: Một màn hình 4K 60Hz với thời gian phản hồi 8ms sẽ kém hiệu quả hơn nhiều so với màn hình Full HD 144Hz 1ms đối với Dota 2.
  3. Không kiểm tra tính tương thích với card đồ họa: Ví dụ, mua màn hình G-Sync nhưng dùng card AMD, hoặc ngược lại, mua FreeSync nhưng dùng card NVIDIA cũ không hỗ trợ.
  4. Chọn màn hình quá lớn: Màn hình 27″ trở lên với độ phân giải Full HD sẽ làm cho hình ảnh bị giãn, ảnh hưởng đến khả năng quan sát chi tiết nhỏ trong game.
  5. Không cân nhắc đến không gian setup: Màn hình cong 1000R có thể tuyệt vời khi ngồi đúng vị trí nhưng sẽ gây khó chịu nếu phải ngồi lệch góc.
  6. Tiết kiệm sai chỗ: Nhiều người tiết kiệm tiền mua màn hình rẻ nhưng lại đầu tư quá nhiều vào card đồ họa. Đối với Dota 2, một màn hình chất lượng cao sẽ mang lại lợi thế lớn hơn so với việc nâng cấp card đồ họa từ RTX 3070 lên 3080.

7. Các Thương Hiệu Màn Hình Uy Tín Cho Game Thủ

7.1 ASUS (ROG & TUF Gaming)

ASUS là một trong những thương hiệu hàng đầu về màn hình gaming với các dòng sản phẩm đa dạng:

  • ROG Swift: Dành cho game thủ chuyên nghiệp với tần số quét cao và công nghệ đồng bộ hóa tiên tiến.
  • TUF Gaming: Tối ưu về giá cả, phù hợp với game thủ có ngân sách eo hẹp.
  • Điểm mạnh: Thời gian phản hồi nhanh, thiết kế chắc chắn, nhiều tính năng gaming.

7.2 BenQ ZOWIE

BenQ ZOWIE chuyên về màn hình cho game thủ esports với các tính năng tối ưu hóa cho hiệu suất:

  • Công nghệ DyAc (Dynamic Accuracy) giảm thiểu ghosting trong các cảnh chuyển động nhanh.
  • Thiết kế tối giản, tập trung vào hiệu suất thay vì thẩm mỹ.
  • Được sử dụng rộng rãi trong các giải đấu chuyên nghiệp.

7.3 Alienware (Dell)

Alienware cung cấp các màn hình cao cấp với thiết kế độc đáo và hiệu suất ấn tượng:

  • Dòng AW2521H với tần số quét 360Hz là lựa chọn hàng đầu cho game thủ Dota 2 chuyên nghiệp.
  • Chất lượng xây dựng xuất sắc với vật liệu cao cấp.
  • Hỗ trợ tốt cho cả NVIDIA G-Sync và AMD FreeSync.

7.4 LG UltraGear

LG UltraGear nổi bật với các màn hình Nano IPS có màu sắc tuyệt vời và thời gian phản hồi nhanh:

  • Dòng 27GP850 là sự cân bằng hoàn hảo giữa chất lượng hình ảnh và hiệu suất gaming.
  • Hỗ trợ HDR và có dải màu rộng (98% DCI-P3).
  • Thiết kế mỏng nhẹ, phù hợp với setup đa màn hình.

7.5 Acer Predator

Acer Predator cung cấp các màn hình gaming với giá cả cạnh tranh:

  • Dòng XB253Q với tần số quét 240Hz và thời gian phản hồi 0.5ms.
  • Thiết kế góc cạnh, đèn LED RGB tích hợp.
  • Giá thành hợp lý so với các đối thủ cùng phân khúc.

8. Màn Hình Cho Dota 2: Nên Mua Mới Hay Đã Qua Sử Dụng?

Việc lựa chọn giữa màn hình mới và đã qua sử dụng phụ thuộc vào ngân sách và yêu cầu của bạn:

8.1 Ưu Điểm Của Màn Hình Mới

  • Bảo hành đầy đủ (thường 3-5 năm).
  • Không lo lắng về các vấn đề như dead pixel, burn-in (đối với OLED).
  • Được hưởng các công nghệ mới nhất (ví dụ: tần số quét cao hơn, thời gian phản hồi nhanh hơn).
  • Thường đi kèm với các tính năng bổ sung như HDR, USB hub tích hợp.

8.2 Khi Nào Nên Chọn Màn Hình Đã Qua Sử Dụng?

  • Ngân sách eo hẹp nhưng vẫn muốn màn hình chất lượng cao.
  • Bạn sẵn sàng chấp nhận rủi ro về độ bền và không có bảo hành.
  • Bạn có kiến thức để kiểm tra kỹ lưỡng trước khi mua (kiểm tra dead pixel, backlight bleed, ghosting).

8.3 Các Lưu Ý Khi Mua Màn Hình Cũ

  1. Kiểm tra dead pixel: Sử dụng các công cụ như JScreenFix để kiểm tra dead pixel và backlight bleed.
  2. Kiểm tra thời gian sử dụng: Màn hình đã sử dụng quá 3-4 năm có nguy cơ cao gặp các vấn đề về đèn nền hoặc màu sắc.
  3. Kiểm tra cổng kết nối: Đảm bảo tất cả các cổng (DisplayPort, HDMI) đều hoạt động bình thường.
  4. Kiểm tra ghosting: Chạy test ghosting bằng cách xem các video chuyển động nhanh hoặc sử dụng công cụ như TestUFO.
  5. Xem xét nguồn gốc: Ưu tiên mua từ những người bán uy tín, có hóa đơn và thông tin rõ ràng.

9. Tương Lai Của Công Nghệ Màn Hình Cho Game Thủ

Công nghệ màn hình cho game thủ đang không ngừng phát triển với những xu hướng đáng chú ý:

9.1 Màn Hình OLED Cho Gaming

Màn hình OLED đang dần trở nên phổ biến hơn trong lĩnh vực gaming nhờ những ưu điểm vượt trội:

  • Thời gian phản hồi gần như tức thời (0.1ms).
  • Độ tương phản vô hạn (màu đen tuyệt đối).
  • Mỏng nhẹ và tiết kiệm năng lượng.

Tuy nhiên, OLED vẫn đối mặt với thách thức về burn-in và giá thành cao. Các mẫu như LG UltraGear 27GR95QE-B (240Hz OLED) đang dần khắc phục những nhược điểm này.

9.2 Màn Hình 500Hz+

Các nhà sản xuất như ASUS và Alienware đã giới thiệu màn hình 500Hz dành cho game thủ esports. Mặc dù Dota 2 hiện tại chưa thể tận dụng hết tần số quét này, nhưng đây là bước tiến quan trọng cho tương lai của gaming.

9.3 Màn Hình Mini-LED

Mini-LED kết hợp ưu điểm của LCD và OLED, mang lại độ sáng cao, độ tương phản tốt và không lo burn-in. Các mẫu như ASUS ROG Swift PG32UQX (1440p, 144Hz) cho thấy tiềm năng lớn của công nghệ này.

9.4 Màn Hình Cảm Ứng Cho Gaming

Màn hình cảm ứng có thể mở ra những khả năng tương tác mới trong gaming, đặc biệt là với sự phát triển của game mobile và cloud gaming. Tuy nhiên, công nghệ này vẫn còn nhiều hạn chế về độ trễ và độ bền.

9.5 Công Nghệ Eye-Tracking

Công nghệ theo dõi mắt (eye-tracking) đang được tích hợp vào một số màn hình gaming cao cấp, cho phép điều khiển bằng mắt hoặc tối ưu hóa hiệu suất render dựa trên điểm nhìn của người chơi.

10. Kết Luận: Màn Hình Nào Phù Hợp Với Bạn?

Việc lựa chọn màn hình chơi Dota 2 phù hợp phụ thuộc vào nhiều yếu tố bao gồm ngân sách, phong cách chơi, và cấu hình máy tính của bạn. Dưới đây là một số khuyến nghị dựa trên phân khúc người dùng:

10.1 Game Thủ Mới Bắt Đầu (Ngân sách dưới 8 triệu)

  • Lựa chọn tốt nhất: ASUS TUF Gaming VG249Q (24″, 144Hz, IPS)
  • Lựa chọn thay thế: Acer Nitro VG240Y (23.8″, 144Hz, IPS)
  • Ưu tiên: Tần số quét 144Hz, panel IPS cho màu sắc tốt.

10.2 Game Thủ Trung Cấp (Ngân sách 8-15 triệu)

  • Lựa chọn tốt nhất: BenQ ZOWIE XL2546K (24.5″, 240Hz, TN)
  • Lựa chọn thay thế: LG 27GP850-B (27″, 165Hz, Nano IPS)
  • Ưu tiên: Tần số quét 240Hz, thời gian phản hồi 1ms, công nghệ đồng bộ hóa.

10.3 Game Thủ Chuyên Nghiệp (Ngân sách 15-30 triệu)

  • Lựa chọn tốt nhất: Alienware AW2521H (24.5″, 360Hz, IPS)
  • Lựa chọn thay thế: ASUS ROG Swift PG259QN (24.5″, 360Hz, IPS)
  • Ưu tiên: Tần số quét 360Hz, thời gian phản hồi thấp, chất lượng xây dựng cao cấp.

10.4 Game Thủ Đa Năng (Ngân sách trên 20 triệu)

  • Lựa chọn tốt nhất: LG UltraGear 27GP950-B (27″, 160Hz, Nano IPS, 4K)
  • Lựa chọn thay thế: Samsung Odyssey Neo G8 (32″, 240Hz, Mini-LED, 4K)
  • Ưu tiên: Độ phân giải cao (1440p/4K), màu sắc chính xác, phù hợp cho cả gaming và làm việc.

🌟 Lời khuyên cuối cùng: Đối với Dota 2, ưu tiên thứ tự các yếu tố như sau: Tần số quét > Thời gian phản hồi > Loại panel > Độ phân giải. Một màn hình 24″ 1080p 240Hz TN sẽ mang lại lợi thế cạnh tranh lớn hơn nhiều so với màn hình 27″ 1440p 144Hz IPS nếu bạn là một game thủ cạnh tranh thực sự.

11. Các Nguồn Tham Khảo Uy Tín

Để có cái nhìn sâu sắc hơn về công nghệ màn hình và tác động của chúng đến hiệu suất chơi game, bạn có thể tham khảo các nguồn sau:

  1. Viện Tiêu Chuẩn và Công Nghệ Quốc Gia Hoa Kỳ (NIST) – Cung cấp các tiêu chuẩn kỹ thuật về đo lường hiệu suất màn hình.
  2. Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) – Thông tin về tác động của màn hình đến sức khỏe mắt.
  3. Bộ Năng Lượng Hoa Kỳ – Dữ liệu về tiêu thụ năng lượng của các loại màn hình khác nhau.
  4. Cục Thống Kê Lao Động Hoa Kỳ (BLS) – Thống kê về xu hướng sử dụng công nghệ trong ngành công nghiệp game.

Hy vọng rằng hướng dẫn này đã cung cấp cho bạn đủ thông tin để đưa ra quyết định sáng suốt khi lựa chọn màn hình chơi Dota 2. Hãy nhớ rằng, màn hình tốt sẽ không chỉ cải thiện trải nghiệm chơi game của bạn mà còn giúp bảo vệ đôi mắt trong những phiên chơi game dài.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *