Is mijn grafische rekenmachine goedgekeurd?
Vul de onderstaande gegevens in om te controleren of jouw grafische rekenmachine is goedgekeurd voor Nederlandse examens.
Expertgids: Is mijn grafische rekenmachine goedgekeurd voor Nederlandse examens?
Het gebruik van grafische rekenmachines tijdens Nederlandse examens is aan strikte regels gebonden. Deze gids helpt u begrijpen welke rekenmachines zijn toegestaan, wat de belangrijkste criteria zijn en hoe u kunt controleren of uw specifieke model voldoet aan de eisen van het College voor Toetsen en Examens (CvTE).
1. Officiële regels voor grafische rekenmachines in 2024
Voor het examenjaar 2024 gelden de volgende hoofdregels:
- Geen CAS-functionaliteit: Rekenmachines met Computer Algebra System (CAS) zijn niet toegestaan voor de meeste vakken, behalve bij specifieke uitzonderingen voor bètavakken op VWO-niveau.
- Geen QWERTY-toetsenbord: Modellen met een volledig alfabetisch toetsenbord zijn verboden.
- Geen internetconnectie: Rekenmachines met wifi, bluetooth of andere draadloze functionaliteit zijn uitgesloten.
- Geen programmeerbare functies: Het opslaan van programma’s of formules is niet toegestaan tijdens het examen.
- Originele firmware: Gemanipuleerde besturingssystemen (bijv. voor extra functionaliteit) zijn verboden.
Deze regels zijn vastgelegd in het Examenblad en worden jaarlijks geëvalueerd. Voor 2025 worden mogelijk aanvullende beperkingen verwacht voor bepaalde wiskunde-examens.
2. Goedgekeurde merken en modellen (2024)
De volgende rekenmachines zijn algemeen goedgekeurd voor Nederlandse examens in 2024:
| Merk | Model | Toegestaan voor | Opmerkingen |
|---|---|---|---|
| Texas Instruments | TI-84 Plus CE | Alle niveaus | Meest gebruikte model; geen CAS |
| Texas Instruments | TI-83 Premium CE | Alle niveaus | Europese versie van TI-84 |
| Casio | fx-9860GIII | Alle niveaus | Populair alternatief voor TI |
| Casio | fx-CG50 | Alle niveaus | Kleurenscherm; geen CAS |
| HP | Prime (non-CAS mode) | VWO (beperkt) | Alleen in niet-CAS modus |
| Sharp | EL-9650 | HAVO/VMBO | Minder gebruikelijk |
Belangrijke uitzondering: Voor het vak Natuurkunde op VWO-niveau zijn wel bepaalde CAS-rekenmachines toegestaan, mits deze in een “examenmodus” worden gezet die CAS-functionaliteit uitschakelt. Raadpleeg altijd de specifieke vakreglementen.
3. Veelgemaakte fouten bij het controleren van goedkeuring
- Verwarren van modellen: De TI-89 (met CAS) lijkt op de TI-84 maar is niet toegestaan. Controleer altijd het exacte modelnummer op de achterkant.
- Verouderde informatie: Rekenmachines die in 2022 waren toegestaan (bijv. TI-Nspire non-CAS) kunnen in 2024 andere regels hebben.
- Software-updates negeren: Een rekenmachine met een verouderde OS-versie kan als “gemanipuleerd” worden gezien. Update altijd via officiële kanalen.
- Accessoires vergeten: Sommige covers of beschermhoezen kunnen als “verbergingsmiddel” worden gezien. Gebruik alleen doorzichtige hoezen tijdens examens.
- Schoolspecifieke regels: Sommige scholen hanteren strengere regels dan het CvTE. Controleer altijd bij uw eigen school.
4. Hoe controleert u uw eigen rekenmachine?
Volg deze stappen om zeker te weten dat uw rekenmachine is goedgekeurd:
- Controleer het modelnummer:
- Draai de rekenmachine om en zoek het exacte modelnummer (bijv. “TI-84 Plus CE-T” in plaats van alleen “TI-84”).
- Sommige modellen hebben regionale varianten (bijv. “CE-T” voor de Europese versie).
- Check de CvTE-lijst:
- Raadpleeg de officiële lijst van toegestane hulpmiddelen (wordt jaarlijks bijgewerkt in september).
- Let op: de lijst maakt onderscheid tussen “grafische rekenmachines” en “wetenschappelijke rekenmachines”.
- Test de examenmodus:
- Veel goedgekeurde modellen hebben een speciale “examenmodus” die bepaalde functies uitschakelt.
- Voor TI-rekenmachines: druk op [mode] → selecteer “EXAM” (indien beschikbaar).
- Voor Casio: ga naar “Exam Mode” in het instellingenmenu.
- Controleer op firmware-manipulatie:
- Gebruik de officiële software van de fabrikant om te controleren of uw OS-versie overeenkomt met de goedgekeurde versie.
- Voor TI: gebruik TI Connect CE.
- Voor Casio: gebruik Casio Education Software.
- Neem contact op met uw school:
- Sommige scholen organiseren “rekenmachine-controles” voor het examen.
- Vraag om een schriftelijke bevestiging als u twijfelt.
5. Wat als uw rekenmachine niet is goedgekeurd?
Als blijkt dat uw huidige rekenmachine niet voldoet aan de eisen, heeft u verschillende opties:
| Optie | Voordelen | Nadelen | Kostenindicatie |
|---|---|---|---|
| Nieuwe goedgekeurde rekenmachine kopen |
|
|
€100 – €150 |
| Tijdelijk lenen van school |
|
|
Gratis |
| Secondhand goedgekeurd model kopen |
|
|
€50 – €90 |
| Software-alternatief (alleen voor oefenen) |
|
|
Gratis |
6. Toekomstige ontwikkelingen (2025 en verder)
Het CvTE kondigde in 2023 aan dat er mogelijk strengere regels komen voor grafische rekenmachines, met name:
- Vereiste examenmodus: Alle rekenmachines moeten vanaf 2025 een verifieerbare examenmodus hebben die door surveillanten kan worden gecontroleerd.
- Beperking kleurenschermen: Er worden beperkingen overwogen voor rekenmachines met hoge resolutie kleurenschermen om oneerlijk voordeel te voorkomen.
- Centrale registratie: Scholen moeten mogelijk voor het examen registreren welke modellen door leerlingen worden gebruikt.
- AI-detectie: Nieuwe software kan worden ingezet om gemanipuleerde rekenmachines op te sporen tijdens het examen.
Deze wijzigingen zijn nog in overleg met scholen en fabrikanten. Houd de Rijksoverheid website in de gaten voor updates.
7. Veelgestelde vragen
Vraag: Mag ik mijn rekenmachine tijdens het examen opladen?
Antwoord: Nee, het gebruik van opladers of powerbanks is niet toegestaan tijdens het examen. Zorg dat uw rekenmachine volledig is opgeladen (of gebruik batterijen) en neem reservebatterijen mee in een doorzichtige verpakking.
Vraag: Wat als mijn rekenmachine tijdens het examen crasht?
Antwoord: U kunt een reserve-rekenmachine meenemen (mits goedgekeurd) of een leenexemplaar van de school vragen. Het crashen zelf wordt niet gezien als een geldige reden voor extra tijd.
Vraag: Mag ik mijn rekenmachine personaliseren met stickers?
Antwoord: Kleine, niet-afleidende stickers zijn meestal toegestaan, maar grote afbeeldingen of tekst die als spiekbriefje kunnen dienen zijn verboden. Twijfelt u? Verwijder alle stickers voor het examen.
Vraag: Kan ik mijn rekenmachine gebruiken voor alle vakken?
Antwoord: Nee, voor sommige vakken (bijv. Moderne Vreemde Talen) zijn rekenmachines helemaal niet toegestaan. Raadpleeg het Examenblad voor vakspecifieke regels.
Vraag: Wat als ik per ongeluk een niet-goedgekeurde rekenmachine meeneem?
Antwoord: Als u de rekenmachine niet gebruikt, wordt dit meestal gezien als een onschuldige fout. Gebruik u hem wel, dan kan dit worden beschouwd als examenfraude met mogelijk ernstige consequenties.
8. Alternatieven voor grafische rekenmachines
Voor sommige examens of leerlingen kunnen alternatieven geschikter zijn:
- Wetenschappelijke rekenmachines:
- Goedgekeurde modellen: Casio fx-82MS, Texas Instruments TI-30XS
- Voordelen: goedkoper, eenvoudiger in gebruik
- Nadelen: beperkte functionaliteit voor grafische analyses
- Online simulators (alleen voor oefenen):
- Websites zoals Desmos bieden grafische rekenmachine-functionaliteit
- Niet toegestaan tijdens examens, maar uitstekend voor thuisgebruik
- Tablet-apps (beperkt gebruik):
- Sommige scholen staan goedgekeurde apps toe op tablets tijdens lessen (maar niet tijdens examens)
- Voorbeelden: TI-Nspire App, Casio ClassPad
- Papieren grafieken:
- Voor sommige opgaven kunt u grafieken op papier tekenen
- Nadeel: tijdrovend en minder nauwkeurig
9. Onderhoudstips voor uw grafische rekenmachine
Een goed onderhouden rekenmachine gaat langer mee en voorkomt problemen tijdens examens:
- Batterijverzorging:
- Gebruik alleen de door de fabrikant aanbevolen batterijen
- Haal batterijen eruit als u de rekenmachine langere tijd niet gebruikt
- Voor oplaadbare modellen: laad deze volledig op voor het examen
- Schermbescherming:
- Gebruik een beschermhoes om krassen te voorkomen
- Maak het scherm schoon met een zachte, droge doek
- Vermijd druk op het scherm (bijv. boeken erop leggen)
- Software-updates:
- Update regelmatig via de officiële software van de fabrikant
- Controleer voor het examen of u de nieuwste goedgekeurde versie heeft
- Maak een backup van belangrijke programma’s voor de update
- Toetsenbordonderhoud:
- Maak de toetsen schoon met een zachte borstel
- Vermijd eten/drinken in de buurt van uw rekenmachine
- Gebruik geen scherpe voorwerpen om vuil tussen toetsen te verwijderen
- Opslag:
- Bewaar de rekenmachine op een droge, koele plaats
- Vermijd blootstelling aan direct zonlicht of extreme temperaturen
- Gebruik de originele verpakking als u hem langere tijd niet gebruikt
10. Conclusie: Zorg voor zekerheid
Het gebruik van een niet-goedgekeurde grafische rekenmachine tijdens uw examen kan leiden tot diskwalificatie, zelfs als dit per ongeluk gebeurt. Volg deze laatste checklist om zeker te zijn van een probleemloze examenervaring:
- ✅ Controleer het exacte modelnummer tegen de officiële CvTE-lijst
- ✅ Test de examenmodus van uw rekenmachine
- ✅ Update naar de nieuwste goedgekeurde firmware
- ✅ Neem reservebatterijen mee in een doorzichtige verpakking
- ✅ Raadpleeg uw school voor eventuele aanvullende regels
- ✅ Oefen van tevoren met de rekenmachine die u tijdens het examen gaat gebruiken
Met deze voorbereiding kunt u met vertrouwen uw examen ingaan, wetende dat uw grafische rekenmachine volledig voldoet aan alle regels. Succes!